Niemiecka kanclerz Angela Merkel i prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew uroczy?cie uruchomi? jutro w Lubminie pierwsz? nitk? przebiegaj?cego pod Ba?tykiem Gazoci?gu Pó?nocnego Nord Stream , którym rosyjski gaz pop?ynie bezpo?rednio do Niemiec. Inwestycja budzi?a kontrowersje od chwili, gdy by?a jeszcze w sferze planów. Jednym z najwi?kszych przeciwników jej powstania by?a Polska.Inauguracja gazoci?gu, w której wezm? te? udzia? premierzy Francji Francois Fillon i Holandii Mark Rutte oraz komisarz UE ds. energii Guenther Oettinger, ma podkre?la? strategiczne – w mniemaniu inwestorów – znaczenie nowego gazoci?gu dla bezpiecze?stwa energetycznego Europy.
Sukces Rosji
            Gazoci?g Pó?nocny faktycznie jest wa?ny dla bezpiecze?stwa dostaw gazu do krajów zachodniej Europy, aczkolwiek trzeba mie? na uwadze to, ?e zwi?ksza uzale?nienie od rosyjskiego surowca            Manuel Frondel, ekspert Instytutu Bada? Gospodarczych Nadrenii i Westfalii
Prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew, kanclerz Niemiec Angela Merkel i… czytaj wi?cej  »             Gazprom zdo?a? zrealizowa? inwestycj? pomimo protestów w niektórych krajach UE, jak Polska czy Szwecja. Rosyjski monopolista potwierdzi?, a nawet wzmocni? tym samym swoj? pozycj? najwa?niejszego dostawcy gazu do Unii Europejskiej. Uruchomienie gazoci?gu Nord Stream to tak?e presti?owe zwyci?stwo dla Rosji            Stefan Meister, ekspert Niemieckiego Towarzystwa Polityki Zagranicznej
Niemiecki Wintershall i francuski Electricite de France EdF przy??czy?y… czytaj wi?cej  » B?dzie to jednak tak?e demonstracja politycznego sukcesu, za jaki realizacj? oprotestowanej przez kraje Europy ?rodkowej i Wschodniej, w tym Polsk?, inwestycji mo?e uwa?a? Rosja i rosyjski monopolista Gazprom, wzmacniaj?cy swoj? pozycj? na rynku europejskim.
- Gazoci?g Pó?nocny faktycznie jest wa?ny dla bezpiecze?stwa dostaw gazu do krajów zachodniej Europy, aczkolwiek trzeba mie? na uwadze to, ?e zwi?ksza uzale?nienie od rosyjskiego surowca – uwa?a ekspert Instytutu Bada? Gospodarczych Nadrenii i Westfalii RWI w Essen Manuel Frondel.
Jego zdaniem ryzyko zwi?zane z rosn?cym uzale?nieniem od gazu z Rosji ?agodzi fakt, ?e do konsorcjum Nord Stream nale?? oprócz Gazpromu tak?e niemieckie koncerny E.ON-Ruhrgas i BASF-Wintershall, które maj? po 15,5 proc. udzia?ów, a tak?e holenderska spó?ka Gasunie 9 proc. i francuski GdF. – Mi?dzynarodowe konsorcjum nie b?dzie zainteresowane, by dosz?o do problemów z dostawami gazu, jak kilka lat temu na Ukrainie czy Bia?orusi – doda? Frondel.
O tym, ?e Nord Stream jest gospodarczym i politycznym sukcesem Rosji, jest przekonany te? ekspert Niemieckiego Towarzystwa Polityki Zagranicznej Stefan Meister. – Gazprom zdo?a? zrealizowa? inwestycj? pomimo protestów w niektórych krajach UE, jak Polska czy Szwecja. Rosyjski monopolista potwierdzi?, a nawet wzmocni? tym samym swoj? pozycj? najwa?niejszego dostawcy gazu do Unii Europejskiej. Uruchomienie gazoci?gu Nord Stream to tak?e presti?owe zwyci?stwo dla Rosji – powiedzia?.
Plany, argumenty, przymiarki
Pomys? przesy?ania rosyjskiego gazu bezpo?rednio do Europy Zachodniej z pomini?ciem krajów tranzytowych takich jak Polska, Bia?oru?, czy Ukraina pojawi? si? ju? w drugiej po?owie lat 90., kiedy powsta?a rosyjsko-fi?ska spó?ka North Transgas jednym z jej udzia?owców by? Gazprom . Projekt ba?tyckiej rury nabra? jednak realnych kszta?tów dopiero w 2005 roku, kiedy rosyjski Gazprom podpisa? z niemieckimi gigantami BASF i E.On umow? dotycz?c? budowy Gazoci?gu Pó?nocnego i powo?ania spó?ki North European Gas Pipeline w 2006 przemianowanej na Nord Stream AG . Rosjanie obj?li 51 proc. udzia?ów w spó?ce, a Niemcy po 20 proc. 9 proc. trafi?o do holenderskiego koncernu Gasunie do??czy? do konsorcjum w 2007 r. . Nord Stream AG przej??a wszelkie aktywa nale??ce wcze?niej do North Transgas.
Potrzeb? dywersyfikacji ?róde? i dróg przesy?owych surowca uwidoczni?y krajom UE kryzysy gazowe mi?dzy Gazpromem a Ukrain?. W 2009 roku spór o cen? surowca i sp?at? d?ugów Kijowa doprowadzi? do wstrzymania przesy?u gazu ruroci?giem, przechodz?cym przez terytorium ukrai?skie oraz przestojów w dostawach surowca do niektórych krajów UE.
Dla Gazpromu spory gazowe z Ukrain? by?y argumentem za budow? Gazoci?gu Pó?nocnego, bo poddawa?y w w?tpliwo?? wiarygodno?? krajów tranzytowych.
Sprzeciwy, kontrowersje, skandale
Losy Gazoci?gu Pó?nocnego stoj? pod znakiem zapytania. – Budowa Nord Stream… czytaj wi?cej  » Polska od pocz?tku krytykowa?a rosyjsko-niemiecki projekt. Przez ca?y czas, kiedy zapowiadano jego budow? zg?asza?a alternatywne projekty, w których sama mia?a uczestniczy?. Te by?y jednak odrzucane. W 2006 roku ówczesny minister obrony, a obecnie szef polskiej dyplomacji Rados?aw Sikorski porówna? plan budowy ruroci?gu pod Ba?tykiem do paktu Ribbentrop-Mo?otow.
Zastrze?enia do inwestycji zg?osi? Zarz?d Morskich Portów w Szczecinie i ?winouj?ciu, który obawia si?, ?e gazoci?g zosta? u?o?ony zbyt p?ytko na odcinku przecinaj?cym doj?cie do portu w ?winouj?ciu i zablokuje jego rozbudow?. Kanclerz Niemiec Angela Merkel z?o?y?a polityczne zapewnienie, ?e je?li w przysz?o?ci dost?p do portu w ?winouj?ciu b?dzie utrudniony, po?o?enie gazoci?gu zostanie zmienione.
- Do ko?ca roku spó?ka Nord Stream, buduj?ca Gazoci?g Pó?nocny zamierza… czytaj wi?cej  » Z Gazoci?giem Pó?nocnym walczyli te? ekolodzy, którzy twierdzili, ?e nie do??, i? rura naruszy dno morskie b?d?ce siedliskiem dla ?ywych organizmów, to jeszcze podczas jej uk?adania mo?e zosta? zdetonowana gigantyczna bomba chemiczna, która spoczywa na dnie Ba?tyku. Chodzi?o o zalegaj? tony toksycznych chemikaliów, które trafi?y tam w poprzednim wieku. S? to zarówno kontenery z broni? chemiczn? b?d?ce pozosta?o?ci? po II Wojnie ?wiatowej, jak i ogromne ilo?ci odpadów pozosta?ych po produkcji papieru, które Finowie wpu?cili do Ba?tyku w latach 1940– 1984. Gazprom zapewnia? jednak, ?e dno morskie na trasie, któr? przebiega? ma gazoci?g zosta?o dok?adnie przebadane.
Przez jaki? czas gazoci?g wzbudza? te? kontrowersje w Niemczech. Umowa z Rosjanami zosta?a bowiem podpisana zaledwie na dwa tygodnie przed wyborami parlamentarnymi, które potem przegra?, wielki zwolennik inwestycji – kanclerz Gerhard Schroeder. Zaraz potem Schroeder obj?? stanowisko przewodnicz?cego rady nadzorczej Nord Stream AG.
Ostatni guzik i pierwszy spaw
W ko?cu w marcu 2009 roku projekt zosta? zaakceptowany przez resorty ekologiczne Rosji, Niemiec, Finlandii, Szwecji i Danii, które otrzyma?y od spó?ki Nord Stream raport z ocenami oddzia?ywania gazoci?gu na ?rodowisko. W pa?dzierniku 2009 roku ostateczn? zgod? wydali Du?czycy, w listopadzie Finowie i Szwedzi, w grudniu Rosjanie, a styczniu 2010 roku niemieckie w?adze federalne. Projekt ca?ej inwestycji szacowano pierwotnie na 10,1 mld dol, ale w marcu 2010 roku skorygowano kosztorys o 1,9 mld dol w gór?.
Budowa ruszy?a w ko?cu we wrze?niu 2010 roku. Pierwszy spaw wykonano na placu budowy t?oczni Portowaja ko?o Wyborga, nad Zatok? Fi?sk?. W uroczysto?ci uczestniczyli poza prezydentem Rosji Dmitrijem Miedwiediewem m.in. premier Holandii Jan Peter Balkenende, komisarz UE ds. energetyki Guenther Oettinger i by?y socjaldemokratyczny kanclerz Niemiec Gerhard Schroeder. Po 1,5 roku prac, we wtorek pierwszy raz gazoci?giem pop?ynie gaz.
Tera?niejszo??, przysz?o??, fakty i liczby
 
Gazoci?g Pó?nocny zaczyna si? od t?oczni Portowaja ko?o Wyborga, a ko?czy w okolicach Greifswaldu i przebiega przez wody terytorialne b?d? wy??czne strefy ekonomiczne Rosji, Finlandii, Szwecji, Danii i Niemiec. Magistral? o d?ugo?ci 1224 km ma docelowo tworzy? dwie nitki o przepustowo?ci po 27,5 mld metrów sze?ciennych surowca ??cznie. Druga nitka ma zosta? oddana do u?ytku pod koniec 2012 r.
Pocz?tkowo ?ród?em gazu dla Nord Streamu b?dzie z?o?e Ju?no-Russkoje, na Syberii Zachodniej. Pó?niej gazoci?giem ma by? t?oczony surowiec z gigantycznego z?o?a Sztokman ponad 3,6 bln metrów sze?ciennych na Morzu Barentsa.
Nord Stream ??czy si? z niemieck? sieci? przesy?ow? poprzez gazoci?g OPAL Ostsee-Pipeline-Anbindungs-Leitung , który jest wspólnym projektem dwóch niemieckich koncernów: Wingas 80 proc. i E.ON Ruhrgas 20 proc. . Rur? oddano do u?ytku w lipcu. Liczy 470 km i biegnie wzd?u? granicy z Polsk? do granicy z Czechami, gdzie ??czy si? z systemem przesy?u gazu tego kraju. W ten sposób gaz z Nord Stream mo?na b?dzie równie? dostarcza? do Czech, a stamt?d – do Polski i na S?owacj?.
Na razie rosyjsko-niemiecki gazoci?g Nord Stream ma tylko dwie nitki, ale… czytaj wi?cej  » Gazprom podpisa? ju? kontrakty na dostawy surowca z Gazoci?gu Pó?nocnego dla odbiorców w Niemczech, Danii, Holandii, Belgii, Francji i Wielkiej Brytanii.
W lipcu tego roku rosyjski premier W?adimir Putin nie wykluczy? wybudowania trzeciej nitki Nord Streamu, a pod koniec 2015 roku. Gazprom chce uruchomi? gazoci?g po?udniowy South Stream, stanowi?cy konkurencj? wobec unijnego projektu Nabucco, który mia?by omija? Rosj? i dywersyfikowa? ?ród?a dostaw gazu do UE.
mkg//bgr
